16 Sanskar : હિન્દુ ધર્મ મુજબ દરેક મનુષ્યમાં હોવા જોઈએ આ 16 સંસ્કાર, જાણો શું છે સંસ્કારો નું મહત્વ…

16 Sanskar : હિન્દુ ધર્મ મુજબ દરેક મનુષ્યમાં હોવા જોઈએ આ 16 સંસ્કાર, જાણો શું છે સંસ્કારો નું મહત્વ…

16 સંસ્કાર: જાણો હિંદુ ધર્મમાં 16 Sanskar કયા છે? હિંદુ ધર્મ એ વિશ્વનો સૌથી જૂનો અને સનાતન ધર્મ છે, તેથી હિંદુ ધર્મને સનાતન ધર્મ પણ કહેવામાં આવે છે, પુરાણો અનુસાર, હિંદુ ધર્મની સ્થાપના ઋષિમુનિઓએ કરી હતી, ભલે આપણે વૈજ્ઞાનિક યુગમાં જીવી રહ્યા છીએ, પરંતુ સનાતન ધર્મનું મહત્વ ઘટતું નથી, પરંતુ સનાતન ધર્મમાં વિશ્વની આસ્થા પણ મજબૂત છે, આવું થવા લાગ્યું છે. પ્રાચીન સમયમાં હિન્દુ ધર્મમાં શિક્ષણ ગુરુકુળ દ્વારા આપવામાં આવતું હતું, ગુરુકુળમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓને દરેક વિષયનું શિક્ષણ આપવામાં આવતું હતું. સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલા આજના લેખમાં અમે તમને 16 રિવાજો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ.

Table of Contents

1. ગર્ભધાન સંસ્કાર:

16 Sanskar
16 Sanskar

ગર્ભધાન સંસ્કાર એ હિંદુ ધર્મમાં ગર્ભાધાનનો પ્રથમ સંસ્કાર છે, ચરક મહર્ષિના મતે, ગર્ભાવસ્થા માટે શરીર અને મનનું સ્વસ્થ હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે, તેથી સ્ત્રી અને પુરૂષોએ હંમેશા સ્વસ્થ રહેવું જોઈએ. બાળકની કલ્પના કરતા પહેલા ગર્ભધારણ વિધિ કરવામાં આવે છે.વાસ્તવમાં, બાળકની કલ્પના કરવાના હેતુથી સ્ત્રી અને પુરુષના શારીરિક જોડાણને ગર્ભધારણ વિધિ કહેવામાં આવે છે.

2. પુંસવન સંસ્કાર:

પુંસવન સંસ્કાર વિભાવના વિધિના ત્રણ મહિના પછી જ કરવામાં આવે છે, આવું થાય છે કારણ કે ગર્ભાશયમાં હોવાના ત્રણ મહિના પછી, બાળકનું મગજ ગર્ભાશયમાં વિકાસ કરવાનું શરૂ કરે છે, ગર્ભાશયમાં પુંસવન સંસ્કાર દ્વારા. પાયો છે. ઉગતા બાળકના મૂલ્યો માટે ઘડવામાં આવે છે અને એવું પણ કહેવાય છે કે બાળક ગર્ભમાં જ માતા દ્વારા શીખવાનું શરૂ કરે છે.

3.સીમંતોનાયન સંસ્કારઃ

હિંદુ ધર્મના 16 સંસ્કારોમાં ત્રીજો સંસ્કાર સીમંતોનાયન સંસ્કાર છે, આ સંસ્કાર ગર્ભાવસ્થાના ચોથા, છઠ્ઠા અને આઠમા મહિનામાં કરવામાં આવે છે, કહેવાય છે કે આ સંસ્કાર દરમિયાન બાળક શીખવામાં સક્ષમ બને છે, આ દરમિયાન સમય આ સમયગાળા દરમિયાન, માતાએ હંમેશા ખુશ રહેવું જોઈએ, કારણ કે તે બાળકના જન્મને અસર કરે છે.

4. જાતી પદ્ધતિ:

બાળકનો જન્મ થતાં જ તેની અનેક ખામીઓ દૂર કરવા માટે જાતકર્મ સંસ્કાર કરવામાં આવે છે.બાળકના લાંબા આયુષ્ય માટે અને તેને સ્વસ્થ રાખવા માટે બાળકને મધ અને ઘી ચાટવામાં આવે છે.

5. નામકરણ પદ્ધતિ:

16 Sanskar
16 Sanskar

હિંદુ ધર્મમાં આગામી વિધિ નામકરણ પદ્ધતિ છે, બાળકના જન્મ પછીના 11મા દિવસે નામકરણ પદ્ધતિ કહેવામાં આવે છે, બાળકનું નામ હંમેશા એવું હોવું જોઈએ જે શુભ હોય અને જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર.

6. નિષ્ક્રમણ સંસ્કારઃ

બાળકના જન્મ પછીના ચોથા મહિનામાં નિષ્ક્રમણ સંસ્કાર કરવામાં આવે છે.આ સંસ્કાર દ્વારા બાળકની સુખાકારી, દીર્ઘાયુ અને સ્વાસ્થ્યની કામના કરવામાં આવે છે.

7. અન્નપ્રાશન સંસ્કારઃ

જ્યારે નવજાત શિશુના છઠ્ઠા કે સાતમા મહિનામાં દાંત નીકળવા લાગે છે, તે સમયે અન્નપ્રાશન સંસ્કાર કરવામાં આવે છે.

8. ચૂડાકર્મ સંસ્કાર:

જ્યારે બાળકને પ્રથમ વખત ટૉન્સર કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ પ્રક્રિયાને ચૂડાકર્મ સંસ્કાર કહેવામાં આવે છે, ટૉન્સર થતા બાળકની બુદ્ધિ તેજ બને છે અને બાળકને સ્વાસ્થ્ય લાભો મળે છે.

આ પણ વાંચો : અમેરિકાની કંપનીને ઠોકર મારીને આ યુવક ભારતમાં વેચે છે દૂધ અને કમાય છે લાખો રૂપિયા

9. શિક્ષણ સંસ્કાર:

વિદ્યારંભ સંસ્કાર એટલે બાળકને શિક્ષણના પ્રારંભિક સ્તરનો પરિચય કરાવવો.

10. કાન વીંધવા સંસ્કારઃ

કર્ણવેદ સંસ્કારમાં બાળકના કાન વીંધવામાં આવે છે, જ્વેલરી પહેરવાનાં 5 કારણો કાન વીંધવા, રાહુ અને કેતુની અસર ઓછી કરવી, શ્રવણ શક્તિ વધારવી, નસોમાં લોહીનો પ્રવાહ મજબૂત અને જાળવવો.

11. યજ્ઞોપવિત સંસ્કાર:

યજ્ઞના પવિત્ર સંસ્કારને બોલચાલની ભાષામાં જનોઈ સંસ્કાર કહેવામાં આવે છે, આ સંસ્કારમાં ત્રણ સૂત્રોનો સમાવેશ થાય છે જે ટ્રિનિટી એટલે કે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

12. વેદરંભ સંસ્કારઃ

16 Sanskar
16 Sanskar

હિંદુ ધર્મમાં આગામી અને મુખ્ય સંસ્કાર વેદરંભ સંસ્કાર છે, આ સંસ્કારમાં બાળકને વેદનું જ્ઞાન આપવાનું શરૂ કરવામાં આવે છે.

13. કેશાંત સંસ્કારઃ

16 Sanskar
16 Sanskar

આ સંસ્કાર દ્વારા બાળકના તમામ વાળ દૂર થાય છે.આ સંસ્કાર શિક્ષણ મેળવતા પહેલા કરવા જોઈએ જેથી બાળકની બુદ્ધિ શુદ્ધ થઈ શકે અને તેનું મગજ યોગ્ય રીતે કાર્ય કરી શકે.

14. રૂપાંતર સંસ્કાર:

આ સંસ્કાર કરવા પાછળનું મૂળ કારણ એ છે કે વ્યક્તિ આશ્રમ અથવા ગુરુકુળમાંથી શિક્ષણ મેળવ્યા પછી તેને સમાજમાં પાછો લાવવો, આ સંસ્કાર દ્વારા બ્રહ્મચર્ય પાળતી વ્યક્તિ જીવનના સંઘર્ષો માટે માનસિક રીતે તૈયાર થાય છે.

15. લગ્ન સંસ્કારઃ

16 Sanskar
16 Sanskar

સનાતન ધર્મમાં લગ્ન સંસ્કારને પણ મુખ્ય સંસ્કાર માનવામાં આવે છે, યોગ્ય ઉંમરે લગ્ન કરવા ખૂબ જ જરૂરી છે, લગ્ન માત્ર સમાજના વિકાસ માટે જ નહીં પરંતુ આધ્યાત્મિક અને માનસિક વિકાસ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

16. અંતિમ સંસ્કાર:

જ્યારે માનવ શરીરમાં હાજર આત્મા તેને છોડી દે છે, ત્યારે તે શરીર મૃત બની જાય છે, તેથી શાસ્ત્રો અનુસાર, મૃત શરીરને અગ્નિમાં સમર્પિત કરવામાં આવે છે, આ સંસ્કારને અંતિમ સંસ્કાર કહેવામાં આવે છે.

more article : વાહ શું સંસ્કાર છે ! આટલી નાની ઉંમરમાં એક જ શ્વાસમાં આખું શિવ તાંડવ બોલે છે આ ટેણીયું, વીડિયો જોઈને લોકો ચકિત થઈ ગયા ….

admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *